„Doświadczenia takie jak to przypominają, jak istotne jest budowanie mostów między miejscami, pamięcią i wyobraźnią. Naszym życzeniem jest, aby BRUdoc nadal się rozwijał i inspirował nowe inicjatywy, przyczyniając się do wydobywania na światło dzienne oraz zachowywania najcichszych, a zarazem niezwykle potężnych głosów sztuki” – pisze Chiara Scordato w najnowszym, 30. numerze włoskiego magazynu Osservatorio Outsider Art.
Osservatorio Outsider Art* to cenione włoskie czasopismo poświęcone outsider art i art brut, prezentujące nowe odkrycia, analizy, eseje, relacje oraz studia przypadków. Od samego początku na jego łamach publikowali czołowi badacze i kuratorzy zajmujący się sztuką outsiderów, m.in. Roger Cardinal, Laurent Danchin, Jo Farb Hernandez, Sarah Lombardi oraz Lucienne Peiry.
W najnowszym numerze znalazły się przede wszystkim teksty poświęcone twórcom – Gérardowi Lattierowi i Leonardowi Peñi, Simone Pellegriniemu oraz Gertrudzie Honzatko-Mediz – uzupełnione przeglądem ich dzieł. Jest także obszerny tekst poświęcony renowacji słynnych wież Simone’a Rodii, tzw. Watts Towers, oraz opis Muzeum-Galerii (dawnego Selig-Museum), które przez sto lat gromadziło dzieła sztuki pacjentów psychiatrycznych oraz historyczne zbiory lekarzy z publicznych szpitali psychiatrycznych na Węgrzech. Numer dopełniają artykuły o sztuce outsiderów na Islandii oraz o nowej, postindustrialnej przestrzeni wystawienniczej – Muzeum Broggi we Włoszech. Zachęcamy do lektury. Są też relacje z wydarzeń, m.in. z odbywającego się w Paryżu, od 18 do 21 września 2025 roku, Festiwalu Art Brut, kończącego wystawę, która od czerwca zajmowała prestiżowe przestrzenie Grand Palais i prezentowała 400 dzieł z kolekcji Bruno Decharme’a.
Relacja z płockiego festiwalu BRUdoc na łamach najnowszego numeru magazynu wynika z bezpośredniego udziału autorki tekstu, Chiary Scordato, w jego pierwszej edycji. Wraz z Danilo Proiettim uczestniczyła ona w wydarzeniu, reprezentując kolektyw badawczo-twórczy Patrimoines Irréguliers de France. W ramach programu zaprezentowali w Płocku kilka filmów dokumentalnych, m.in. poświęconych niezwykłemu twórcy Chomo oraz muzeum La Fabuloserie.
Serdecznie dziękujemy Chiarze i redakcji Osservatorio Outsider Art za poświęconą uwagę i tak życzliwy odbiór festiwalu BRUdoc. Osoby posługujące się językiem włoskim zapraszamy do lektury. Magazyn dostępny jest w wersji papierowej oraz elektronicznej pod poniższym linkiem: https://www.outsiderartsicilia.it/rivista/in-arrivo-rivista-ooa-n30-autunno-2025/.
* Osservatorio Outsider Art ukazuje się od 2010 roku, dwa razy w roku, i jest wydawane przez włoską organizację pozarządową o profilu badawczo-edukacyjnym i kulturalnym, kierowaną przez prof. Evę di Stefano z Uniwersytetu w Palermo. OOA jest członkiem European Outsider Art Association i aktywnie działa na rzecz budowania europejskiej sieci ośrodków badawczych, muzeów oraz instytucji zajmujących się outsider art.



