🇵🇱 BRUdoc² – II Międzynarodowy Festiwal Filmu i Sztuki Brut / Outsiderów odbędzie się w Płocku w dn. 8–10 maja 2026. W programie znajdą się pokazy filmów dokumentalnych (14), wykłady (2) oraz dyskusje i wydarzenia towarzyszące.
🇫🇷 BRUdoc² — IIe Festival international du film et de l’art Brut / Outsider se tiendra à Płock du 8 au 10 mai 2026. Le programme comprendra des projections de films documentaires (14), des conférences (2), ainsi que des discussions et des événements associés.
🇬🇧 BRUdoc² — 2nd International Festival of Brut / Outsider Film and Art will take place in Płock on 8–10 May 2026. The programme will feature documentary film screenings (14), lectures (2), as well as discussions and accompanying events.
🇵🇱 Szczegółowy program znajdziecie pod poniższym linkami:
🇫🇷 Le programme détaillé est accessible via les liens ci-dessous :
🇬🇧 The detailed programme can be accessed via the links below:
8/05/2026 Piątek / Vendredi / Friday
9/05/2026 Sobota / Samedi / Saturday
10/05/2026 Niedziela / Dimanche / Sunday
🇵🇱 Skupiamy się na pokazywaniu niekonwencjonalnych, bezkompromisowych praktyk twórczych, powstających na marginesach głównego nurtu sztuki. Zapraszamy na filmowe opowieści o twórcach, których kreatywność kształtuje się poza obowiązującymi konwencjami, kodami kulturowymi i instytucjonalnym porządkiem, bliska kontrkulturze, spontaniczna, surowa, niekiedy nieuświadomiona, lecz konsekwentna i głęboko osobista.
🇫🇷 Nous mettons en lumière des pratiques créatives non conventionnelles et résolument sans compromis, qui prennent forme aux marges du champ artistique dominant. Nous vous invitons à découvrir des récits cinématographiques consacrés à des créateurs dont l’imaginaire se déploie hors des conventions normatives, des codes culturels établis et des cadres institutionnels — une créativité proche de la contre-culture, spontanée et brute, parfois non préméditée, mais toujours d’une cohérence intérieure et d’une intensité profondément personnelle.
🇬🇧 We foreground unconventional and uncompromising creative practices that take shape on the margins of the dominant art world. We invite you to engage with cinematic narratives devoted to creators whose imagination unfolds beyond normative conventions, established cultural codes, and institutional frameworks — a creativity aligned with countercultural impulses: spontaneous and raw, at times unpremeditated, yet marked by inner coherence and profound personal intensity.
II edycja pod hasłem: „Mapy, drogi, drogowskazy”
🇵🇱 Druga edycja BRUdoc odbędzie się pod hasłem: „Mapy, drogi, drogowskazy” – jako metafory twórczej wędrówki, poszukiwania sensu życia, duchowej i artystycznej podróży, ale także realnych wypraw badaczy i dokumentalistów na peryferia — poza utarte ścieżki — w poszukiwaniu tego, co nieodkryte. Festiwal stanie się próbą stworzenia alternatywnych „map sztuki” oraz zrozumienia przestrzeni, kierunków i symboli, którymi posługują się twórcy outsiderzy, ale też przyszłości tego rodzaju twórczości.
W tym roku będziemy mieli kilka premier. Pokażemy m.i n. najnowszy film Philippe’a Lespinasse’a o pierwszym dyrektorze Muzeum Kolekcji Art Brut w Lozannie – Michelu Thévozie oraz Danilo Proiettiego o Jeanie-Lucu Johannet’cie – twórcy, który kocha naturę i mity, pozostając dumnym anarchistą, wierzącym, że „kąt prosty jest dla geometrii tym, czym faszyzm dla polityki”. Chcemy również podzielić się z Państwem naszym najnowszym filmem pt. „Mechanika myśli”, którego realizację zakończyliśmy w lutym 2026 roku. To już siódmy film krótkometrażowy z cyklu „INNI”, zrealizowany w Płockim Ośrodku Kultury i Sztuki im. Themersonów.
Zaprezentujemy także odnalezione w polskich archiwach dokumenty, m. in. zrealizowany w 1981 roku, zapomniany film o Januszu Bernasiewiczu (1908–1984) – twórcy z kręgu Habitants-Paysagistes z Jaworzni. O nim, jego ogrodzie i zachowanym dziedzictwie opowie etnograf dr Krzysztof Karbownik – kierownik Działu Badań Etnograficznych Parku Etnograficznego w Tokarni. Będzie to jeden z dwóch wykładów multimedialnych pod wspólnym tytułem „Sztuka spoza mapy. Jak ratować to, czego nikt nie chce”. Drugim będzie pokaz dokumentacji wideo oraz komentarz Bożeny Olszewskiej z Muzeum Etnograficznego im. Marii Znamierowskiej-Prüfferowej w Toruniu. Kierowniczka tamtejszego Działu Estetyki i Sztuki opowie o twórcy z kręgu Habitants-Paysagistes – Wiktorze Węglerskim (1909–1988).
IIe édition. Programme sous le thème : « Cartes, chemins, balises »
🇫🇷 La deuxième édition de BRUdoc se déroulera sous le signe de « Cartes, chemins, Balises » — métaphore d’une errance créatrice, de la quête du sens de la vie, d’un voyage spirituel et artistique, mais aussi des expéditions bien réelles menées par chercheurs et documentaristes vers les périphéries — hors des sentiers battus — à la recherche de ce qui demeure encore inexploré. Le festival se veut une tentative de création de « carte de l’art » alternatives, ainsi qu’une réflexion sur les espaces, les directions et les symboles mobilisés par les créateurs outsiders, mais aussi sur l’avenir de ce type de création.
Cette année, plusieurs premières seront présentées. Nous montrerons notamment le dernier film de Philippe Lespinasse consacré à Michel Thévoz – premier directeur du Musée de la Collection de l’Art Brut à Lausanne, ainsi que celui de Danilo Proietti dédié à Jean-Luc Johannet — créateur amoureux de la nature et des mythes, anarchiste revendiqué, convaincu que « l’angle droit est à la géométrie ce que le fascisme est à la politique ». Nous souhaitons également partager avec le public notre plus récent film, Mécanique de la pensée, achevé en février 2026. Il s’agit déjà du septième court métrage du cycle « DIFFÉRENTS », réalisé au Centre de Culture et d’Art de Płock .
Nous présenterons également des documents retrouvés dans les archives polonaises, notamment un film oublié réalisé en 1981 consacré à Janusz Bernasiewicz (1908–1984), créateur, habitant-paysagiste de Jaworznia. Son œuvre, son jardin et l’héritage préservé seront évoqués par l’ethnographe Dr Krzysztof Karbownik, responsable du Département de recherches ethnographiques du Parc Ethnographique de Tokarnia. Cette intervention constituera l’une des deux conférences multimédias réunies sous le titre commun : « L’art hors de la carte. Comment sauver ce que personne ne veut ». La seconde prendra la forme d’une présentation de documents vidéo accompagnée d’un commentaire de Bożena Olszewska, du Musée ethnographique Maria Znamierowska-Prüfferowa à Toruń. Responsable du Département d’Esthétique et d’Art, elle présentera le créateur, habitant-paysagiste – Wiktor Węglerski (1909–1988).
II Edition — Program under the theme: “Maps, Paths, Beacons”
🇬🇧 The second edition of BRUdoc takes place under the theme “Maps, Paths, Beacons” — a metaphor for creative wandering, the search for life’s meaning, and spiritual and artistic journeys, as well as real expeditions undertaken by researchers and documentarians to the peripheries — off the beaten track — in search of what remains undiscovered. The festival aims to create alternative “maps of art” and to explore the spaces, directions, and symbols used by outsider artists, as well as the future of this type of creation.
This year, several premieres will be presented. We will screen the latest film by Philippe Lespinasse on Michel Thévoz, the first director of the Collection of Art Brut in Lausanne, and Danilo Proietti’s film on Jean-Luc Johannet — a creator who loves nature and myths, a proud anarchist, convinced that “the right angle is to geometry what fascism is to politics.” We also wish to share with the audience our newest film, Mechanics of Thought, completed in February 2026. This is the seventh short film in the DIFFERENT cycle, produced at the Płock Centre of Culture and Art.
We will also present documents recovered from Polish archives, including a forgotten 1981 film about Janusz Bernasiewicz (1908–1984), a creator and landscape inhabitant of Jaworznia. His work, his garden, and preserved heritage will be discussed by ethnographer Dr. Krzysztof Karbownik, head of the Ethnographic Research Department at the Ethnographic Park in Tokarnia. This will be one of two multimedia lectures under the common title: “Art Off the Map: How to Save What No One Wants.” The second will consist of a video presentation and commentary by Bożena Olszewska of the Maria Znamierowska-Prüfferowa Ethnographic Museum in Toruń. Head of the Department of Aesthetics and Art, she will present the creator and landscape inhabitant Wiktor Węglerski (1909–1988).
Cel festiwalu
🇵🇱 Celem festiwalu – obok pokazów filmowych – jest zwrócenie uwagi na europejskie, nieoczywiste dziedzictwo kulturowe (z fr. patrimoines irréguliers), tworzone „poza mapą” głównych nurtów poszukiwań i zainteresowań twórczością oraz kreatywnością. Prezentujemy twórców, ale także osoby, kolektywy i organizacje aktywnie działające na rzecz popularyzacji niezależnych postaw artystycznych oraz ratowania miejsc i dorobku związanego z twórczością spoza głównego nurtu sztuki.
Objectif du festival
🇫🇷 Au-delà des projections cinématographiques, le festival entend attirer l’attention sur un patrimoine culturel européen méconnu — les patrimoines irréguliers — créé « hors de la carte » des principaux courants de recherche et d’intérêt pour la création et la créativité. Nous présentons non seulement des artistes, mais aussi des personnes, collectifs et organisations œuvrant activement à la diffusion de pratiques artistiques indépendantes ainsi qu’à la sauvegarde de lieux et d’héritages liés à des formes de création situées en marge du monde de l’art institutionnel.
Festival Objective
🇬🇧 Beyond the film screenings, the festival aims to draw attention to a little-known European cultural heritage — irregular heritage — created “off the map” of the main currents of research and interest in creativity and artistic practice. We present not only artists but also individuals, collectives, and organizations actively promoting independent artistic practices and safeguarding places and legacies associated with creative work outside the mainstream art world.
Wydarzenia dodatkowe
🇵🇱 Jednym z działań około festiwalowych będzie OKRĄGŁY STÓŁ poświęcony zagadnieniu tzw. „warsztatów partycypacyjnych” – jak określa je Michel Thévoz, wieloletni dyrektor Collection de l’Art Brut w Lozannie. Inicjatorką spotkania jest Katia Furter – koordynatorka projektów i rozwoju w Fondation Guignard w Szwajcarii, które jest naszym partnerem. Do stołu już zaprosiliśmy: Anne-Françoise Rouche – belgijską krytyczkę sztuki, kuratorkę i autorkę tekstów, związaną z ośrodkiem La „S” Grand Atelier w Vielsalm (Belgia), Alicję Debergut – prezeskę Towarzystwa Przyjaciół „Dom na osiedlu” w Łodzi, które prowadzi Atelier i Galerię ODLOT, oraz Darka Zdrojewskiego – kierującego od 25 lat pracownią STO05 przy Specjalnym Ośrodku Szkolno-Wychowawczym w Skierniewicach. Będzie to okazja do wymiany doświadczeń i dobrych praktyk, a także do rozmowy o wyzwaniach i zagrożeniach związanych z funkcjonowaniem pracowni oraz instytucji wspierających twórców z niepełnosprawnościami. Całość spotkania będzie moderować Roberta Trapani – historyczka sztuki i członkini stowarzyszenia Patrimoines Irréguliers de France (Nieoczywiste Dziedzictwo Francji). Zapewniamy tłumaczenie symultaniczne.
Festiwal otworzymy w spichlerzu Muzeum Mazowieckiego w Płocku, gdzie będzie można zobaczyć wystawę „13 Niepokornych / Rebelles / Rebels” z kolekcji ART BRUT AK Andrzeja Kwasiborskiego. Wśród prezentowanych prac znajdują się m.in. dzieła stworzone przez bohaterów filmów prezentowanych podczas tegorocznej edycji festiwalu.
Całość zamkniemy wycieczką. Podobnie jak przed rokiem odwiedzimy Muzeum Ziemi Kujawskiej i Dobrzyńskiej we Włocławku oraz jego kolekcję prac Stanisława Zagajewskiego.
Udział we wszystkich wydarzeniach jest bezpłatny. Filmy posiadają napisy w językach polskim, francuskim i angielskim oraz audiodeskrypcję. Podczas rozmów z twórcami zapewniamy tłumaczenie konsekutywne.
Événements complémentaires
🇫🇷 L’un des événements associés prendra la forme d’une TABLE RONDE consacrée à la question des « ateliers participatifs », selon la terminologie employée par Michel Thévoz. L’initiatrice de cette rencontre est Katia Furter, coordinatrice des projets et du développement à la Fondation Guignard en Suisse, partenaire du festival.
Sont d’ores et déjà invités : Anne-Françoise Rouche — critique d’art belge, commissaire d’exposition, associée au centre La « S » Grand Atelier à Vielsalm (Belgique) ; Alicja Debergut — présidente de l’Association des Amis « Dom na osiedlu » à Łódź, qui dirige l’Atelier et la Galerie ODLOT ; ainsi que Darek Zdrojewski — responsable depuis vingt-cinq ans de l’atelier STO05 au sein d’un établissement d’enseignement spécialisé pour personnes en situation de handicap à Skierniewice. Cette rencontre constituera un espace d’échange d’expériences et de bonnes pratiques, mais aussi de réflexion sur les défis et les menaces liés au fonctionnement des ateliers et des institutions soutenant des créateurs en situation de handicap. La discussion sera modérée par Roberta Trapani, historienne de l’art et membre de l’association Patrimoines Irréguliers de France. Une traduction simultanée sera assurée.
Le festival s’ouvrira dans le grenier du Musée de Mazovie à Płock, où sera présentée l’exposition « 13 Niepokornych / Rebelles / Rebels », issue de la collection ART BRUT AK d’Andrzej Kwasiborski. Parmi les œuvres exposées figurent notamment celles réalisées par les protagonistes des films présentés lors de cette édition du festival.
Le festival se clôturera par une excursion. Comme l’an passé, nous visiterons le Musée de la Terre de Kujawy et de Dobrzyń à Włocławek ainsi que sa collection d’œuvres de Stanisław Zagajewski.
La participation à l’ensemble des événements est gratuite. Les films sont sous-titrés en polonais, français et anglais et disposent également d’une audiodescription. Lors des rencontres avec les créateurs, une traduction consécutive sera assurée.
Complementary Events
🇬🇧 One associated event will take the form of a ROUNDTABLE on the subject of so-called “participatory workshops,” as defined by Michel Thévoz. The meeting is initiated by Katia Furter, project and development coordinator at the Fondation Guignard in Switzerland, a partner of the festival.
Invited participants include: Anne-Françoise Rouche — Belgian art critic, curator, and writer, affiliated with La “S” Grand Atelier in Vielsalm (Belgium); Alicja Debergut — President of the Friends’ Association Dom na osiedlu in Łódź, which runs the ODLOT Atelier and Gallery; and Darek Zdrojewski — director for twenty-five years of the STO05 workshop at a specialized educational institution for people with disabilities in Skierniewice. This meeting will provide an opportunity to exchange experiences and best practices, as well as to discuss challenges and risks related to the operation of workshops and institutions supporting creators with disabilities. The discussion will be moderated by Roberta Trapani, art historian and member of the association Patrimoines Irréguliers de France. Simultaneous translation will be provided.
The festival will open in the granary of the Mazovian Museum in Płock, where the exhibition “13 Niepokornych / Rebels / Rebelles” from the ART BRUT AK collection of Andrzej Kwasiborski will be on display. Among the works are those created by protagonists of the films presented during this edition of the festival.
The festival will conclude with an excursion. As last year, we will visit the Museum of Kujawy and Dobrzyń Land in Włocławek and its collection of works by Stanisław Zagajewski.
Participation in all events is free. Films are subtitled in Polish, French, and English and also feature audio description. Consecutive translation will be provided during meetings with the creators.
PARTNEREM WYDARZENIA jest:
LE PARTENAIRE DE L’ÉVÉNEMENT est :
THE PARTNER OF THE EVENT is:
Samorząd Województwa Mazowieckiego i Urząd Miasta Płocka
Organizatorem festiwalu jest:
L’ORGANISATEUR DU FESTIVAL est :
THE ORGANIZER OF THE FESTIVAL is:
Płocki Ośrodek Kultury i Sztuki im. Themersonów i Kino za Rogiem w Płocku
znalezienie.pl & Kolekcja ART BRUT AK w Płocku
Partner·ka·mi / Sojusznik·czk·ami są:
Les partenaires / allié·e·s sont :
The partners / allies are:
Muzeum Mazowieckie w Płocku, Mazowieckie Stowarzyszenie Pracy dla Niepełnosprawnych DE FACTO w Płocku, Collection de l’Art Brut w Lozannie, Muzeum La Fabuloserie w Dicy, Fondation Guignard z Lozanny, Patrimoines Irréguliers de France z La Chapelotte (Francja), Nove Kino Przedwiośnie, Art Brut Film w Ołomuńcu, Studio Filmowe INDEKS, Muzeum Ziemi Kujawskiej i Dobrzyńskiej we Włocławku, Kinodostepne.pl
Opieka medialna:
Soutien médiatique
Media support:
Niezła sztuka, Minerva – patronka dobrej sztuki, Radio Płock FM, KRDP, MiastO!Żyje, TV Mazowsze, Panorama Płock, Gazeta Płocka