W sercu lasu kryje się niezwykła wioska zbudowana z zaskakujących materiałów: butelek, drucianych siatek i spalonych drzew. Ze wszystkiego, co Roger Chomeaux zwany Chomo (1907–1999) znalazł w lesie Fontainebleau i wokół niego. Niewiele brakowało, a wszystko pochłonęłaby fala ognia, która w lipcu zalała region.
Village d’Art Preludien (Wioskę Sztuki Prapoczątku) w Achères-la-Forêt odwiedziliśmy na początku sierpnia 2026 roku, zaraz po straszliwych pożarach, które trawiły całą okolicę. Jak wspominał Danilo, ogień zatrzymał się dosłownie kilka metrów od miejsca, w którym staliśmy.
Długotrwała fala upałów, wielotygodniowa susza, skrajnie sucha ściółka, łatwopalne sosny, wiatr i trudny, skalno-piaszczysty teren sprawiły, że był to jeden z największych pożarów w historii masywu Fontainebleau.
Jadąc do Achères-la-Forêt, widzieliśmy wypalone połacie lasu. Bardzo przygnębiający widok. Przetrwanie Village d’Art Préludien można więc traktować niemal w kategoriach cudu.
O wiosce przeczytasz tutaj:
https://znalezienie.pl/sanktuarium-spalonych-lasow-i-kosciol-ubogich/
Na tydzień przed wybuchem pożaru Vanessa Piel, mer Achères-la-Forêt, zaprosiła do Village d’Art Préludien de Chomo podprefekta departamentu Seine-et-Marne Yannisa Bouzara oraz przedstawicieli Communauté d’agglomération du Pays de Fontainebleau. Wspólnie świętowali oficjalne wpisanie wioski do rejestru zabytków.
To fundamentalna decyzja państwa, dzięki której ochroną objęto działki leśne, prefabrykowany dom, stałe rzeźby, pozostałości ścieżek wykonanych ze szklanych butelek oraz trzy budowle stworzone przez Chomo : Église des pauvres — Kościół Ubogich, Sanctuaire des bois brûlés — Sanktuarium Spalonych Drzew oraz Refuge — Schronienie.
Choć wpis na stronie ministerstwa pojawił się niedawno, od kwietnia 2026 roku Village d’Art Préludien jest zabytkiem chronionym jako Monument historique (zabytek historyczny), z oficjalną kartą Ministerstwa Kultury Francji nr PA77000045.
Zobacz: https://pop.culture.gouv.fr/notice/merimee/PA77000045
Tym samym miejsce to dołączyło do grona chronionych we Francji środowisk sztuki osobnej i niekonwencjonalnej, obok Palais Idéal du Facteur Cheval, Maison Picassiette czy Katedry Jeana Linarda.
Dla Association des Amis de Chomo (Stowarzyszenia Przyjaciół Chomo), które od 2015 roku walczy o zachowanie tego wyjątkowego miejsca, rozporządzenie prefekta stanowi ważne narzędzie pozwalające opracować program konserwacji i ustalić kolejność najpilniejszych prac.
Należy pamiętać, że Chomo używał niezwykle nietrwałych materiałów, takich jak spalone drewno, metalowe konstrukcje czy zatopione w nich szkło. Najważniejsze jest jednak to, że status zabytku otwiera dostęp do finansowania publicznego oraz specjalistycznego nadzoru Direction régionale des affaires culturelles (DRAC).
Pierwsze działania obejmą wzmocnienie drewnianych elementów Église des pauvres, zabiegi przeciw szkodnikom oraz naprawę i uszczelnienie dachów.
W geście wsparcia dla lasu Fontainebleau, który przez cztery dekady inspirował artystę, dom aukcyjny Rouillac, opiekujący się dziełami Chomo, organizuje do 10 września 2026 roku charytatywną aukcję internetową na platformie Drouot Online.
Na aukcję wystawiono 30 rysunków Chomo wykonanych w Achères-la-Forêt. Cały dochód zostanie przekazany na zbiórkę „Sauvons la forêt de Fontainebleau” — „Ratujmy las Fontainebleau”.
Ważne jest również to, że Village d’Art Préludien znów można oglądać: w sobotę 5 września i niedzielę 6 września, następnie 19 i 20 września — w ramach Europejskich Dni Dziedzictwa — a później 3, 4, 17 i 18 października.
Więcej znajdziecie na: https://www.amisdechomo.com/
Aby przybliżyć ten poetycki świat najmłodszym, stowarzyszenie wydało tego lata książeczkę edukacyjną zatytułowaną „Sur la piste des secrets du Village de Chomo” — „Tropem tajemnic Village de Chomo”.
Skierowana do rodzin publikacja oferuje przystępne narzędzia interpretacyjne, dzięki którym dzieci mogą lepiej zrozumieć podejście artystyczne Chomo, znaczenie ponownego wykorzystywania zużytych materiałów oraz jego głębokie przekonanie o więzi łączącej sztukę i las.
Książeczka jest dostępna w formacie PDF, po francusku, tutaj:
https://www.amisdechomo.com/
Dziękujemy Chiarze, Danilo, Robercie i całej ekipie Przyjaciół Chomo za ciepłe przyjęcie!
rł
zdjęcia: Eliza i Radek Łabarzewscy